Strona główna -> Zabytki -> Krajobraz wiejski -> Jeziorany

<-powrót

Jeziorany, pow. olsztyński, miasto położone nad rzeką Symsarną, założone przez biskupa warmińskiego Hermana z Pragi (1338). Regularne założenie przestrzenne, z wydłużonym rynkiem i działką kościelną w płn.-wsch. części; po stronie zach. zamek biskupi (po 1350 r.), dwuskrzydłowy, z przedzamczem od wschodu, rozebrany po pożarze (1783), cegła z przeznaczeniem na odbudowę miasta; zachowana dolna część zach. skrzydła ze sklepionymi piwnicami (budynek Urzędu Miejskiego przy placu Zamkowym). Mury obronne z 3 bramami wzniesione po 1360 r., zachowane w znacznych fragmentach. Kościół gotycki p.w. św. Bartłomieja, wzniesiony w 4 ćw. XIV w., należy do najstarszych i najbardziej typowych – bezchórowa hala z masywną wieżą po stronie zach. – miejskich świątyń regionu; w wyniku restauracji i przebudowy (1912) korpus przedłużony o dwa przęsła, wieża nadbudowana o 2 kondygnacje. Wystrój w przeważającej mierze barokowy, z ołtarzem głównym z warsztatu Jana Christiana Schmidta z Reszla (1734); na zakończeniu nawy bocznej (po stronie płn.) manierystyczny ołtarz o wysokiej klasie artystycznej, przeniesiony z kaplicy św. Krzyża (obecnie kaplica pogrzebowa), o dużej randze artystycznej. Historyczna zabudowa głównie z XIX i XX w., głównie w obrębie rynku oraz przy drodze wjazdowej z Olsztyna; na uwagę zasługują, nieliczne już w krajobrazie miejskim Warmii i Mazur, spichlerze. Miejsce urodzenia Jana Leo (1562-1635), kanonika kapituły dobromiejskiej, autora łacińskiego dzieła „Dzieje Prus” (wydane drukiem w Braniewie w 1725 r., tłum. na język polski w 2008). 

Tekst: Iwona Liżewska