Strona główna -> Zabytki -> Zespoły miejskie -> Orneta

<-powrót

Orneta, miasto położone w płn. części województwa, nad Drwęcą Warmińską; założona przez biskupa  Eberharda z Nysy (przywilej lokacyjny 1313, potwierdzony 1359), okresowo siedziba biskupów warmińskich (1340-1349), co przełożyło się na szybki rozwój miasta. Zamek biskupi wzniesiony przed poł. XIV w., sprzężony z miastem, częściowo rozebrany (1806, 1890), zachowana część sklepionych piwnic. Regularne założenie przestrzenne z rynkiem i siatką ulic, z zachowaną do dzisiaj w znacznym stopniu historyczną zabudową miejską (XVIII-XX w.); ratusz gotycki (1376), piętrowy, podpiwniczony, w XVII w. obudowany domkami budniczymi. Kościół parafialny p.w. św. Jana Chrzciciela, gotycki, o nietypowej w tym regionie formie bazyliki (przed poł. XIV w.-1379 r.) z 2 rzędami kaplic otwartych do wnętrza naw bocznych (od 1394 r.); całość wieńczą bardzo dekoracyjne w wyrazie attyki, zaś zewnętrznie bryła kościoła upodobniona jest do hali; na elewacjach ścian – niespotykana gdzie indziej w takiej skali – dekoracja ceramiczna w postaci szerokich fryzów (1390-1450). Dekoracyjne sklepienia naw, zwłaszcza wielogwiaździste sklepienie nawy głównej (koniec XV w.). We wnętrzu stosunkowo dobrze zachowany cenny zespół gotyckich polichromii ze scenami figuralnymi; wyposażenie bogate, w większości barokowe, m.in: ołtarz główny i ambona (Jan Christian Schmid z Reszla, 1738-1744), ołtarz różańcowy (Krzysztof Perwanger z Tolkmicka, 1761); warto też zwrócić uwagę na renesansowe (2. poł. XVI w.) i manierystyczne (1609) tablice ołtarzowe. Kościół ewangelicki, obecnie cerkiew św. Mikołaja, wzniesiony w latach 1829-1830, według projektów berlińskich urzędników budowlanych, o klasycystycznej architekturze z kręgu Karla Friedricha Schinkla; wieża 1905-1906. 

Tekst: Iwona Liżewska