Strona główna -> Zabytki -> Krajobraz wiejski -> Stoczek Klasztorny

<-powrót

Stoczek Klasztorny, pow. lidzbarski, na wschód od Lidzbarka Warmińskiego (zjazd z drogi do Wozławek); wieś z zespołem pielgrzymkowym kościoła Nawiedzenia NMP (Sanktuarium Matki Pokoju). Kościół-wotum fundacji biskupa warmińskiego Mikołaja Szyszkowskiego za odzyskanie ziem diecezji z rąk szwedzkich po rozejmie w Sztumskiej Wsi (1635). W kościele osadzeni bernardyni, sprowadzeni z Barczewa, kasata zakonu w 1810. Murowany klasztor z 1666 r., powiększony w 1717 (założenie trzyskrzydłowe) i 1865. Pierwotny kościół na planie koła – rotunda (1639-1641), 1708-1711 dodano krużganki z kaplicami narożnymi (wpływ form zespołu pielgrzymkowego w Świętej Lipce), a następnie prostokątne prezbiterium i wieżę nad częścią wsch. (1712). W kościele i klasztorze wyposażenie barokowe: ołtarz główny przypisywany reszelskiemu warsztatowi Krzysztofa Peuckera (1713 i 1720, przekształcany, m.in. w XIX w.), w ołtarzu kopia obrazu z rzymskiej bazyliki Matki Boskiej Większej (Zbawienie Ludu Rzymskiego – Salus Populi Romani) fundacji bp. Szyszkowskiego, w srebrnej sukience (1687), na obrazie zasłaniającym św. Franciszek przed tronującymi Chrystusem i Marią, na obrazie data 1669. W ołtarzu bocznym św. Anny na obrazie bogata srebrna sukienka (złotnik olsztyński Jan Geese, 1721?), ambona (1738) i balustrada przed ołtarzem (1756) kute przez Hermana Katenbringka z Dobrego Miasta. Bogate wyposażenie barokowe zakrystii klasztornej (polichromie sklepienia z 1717 r., szafy zakrystyjne, lawaterz). W krużgankach ołtarze snycerskie z XVII w. oraz XVIII-wieczne malowidła ścienne ze scenami ze Starego i Nowego Testamentu oraz bogatą ornamentyką (być może Maciej Meyer). Zespół prac rzeźbiarskich Krzysztofa Perwangera: figury św. Franciszka z Asyżu i Piotra z Alcantary (1744), płaskorzeźby stacji Drogi Krzyżowej w krużgankach (1742), figury Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej i św. Józefa na dziedzińcu, figury w kapliczkach przydrożnych w pobliżu zespołu. W kościele nieduża pieta gotycka z ok. 1420 r. Barokowy ogród przyklasztorny, rewaloryzowany w latach 90., przykład regularnego założenia ogrodowego. Od 1957 r. w Stoczku księża marianie. W latach 1953-1954 w Stoczku internowany był prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński, starannie zaaranżowana wystawa poświęcona życiu i działalności prymasa oraz izby klasztorne – muzeum z pamiątkami po kardynale; w ogrodzie grusza zwana prymasowską.

Tekst: Joanna Piotrowska