Strona główna -> Z regionu -> SOS dla zabytku -> Koszary kawaleryjskie przy ul. Gietkowskiej i Dąbrowskiego w Olsztynie

<-powrót

Pierwsze budynki koszarowe, łącznie z kasynem oficerskim, zostały wzniesione z cegły oraz w konstrukcji ryglowej w latach 1885-1886. Ulokowano w nich 10. Pułk Dragonów im. Króla Saksonii Alberta (Wschodniopruski). Zespół rozbudowywano i modernizowano wielokrotnie (m.in.: w 1895, 1900, 1927/1928), aż po lata 30-te, wznosząc w tym okresie magazyny, budynki mieszkalne, stajnie, kuźnie i ujeżdżalnię. W koszarach stacjonowały jednostki kawalerzystów, a po reorganizacji wojska i dojściu Adolfa Hitlera do władzy oddziały zmechanizowane. W 1945 r. koszary zostały podpalone przez żołnierzy Armii Czerwonej, na skutek czego zniszczeniom uległa znaczna część budynków koszarowych. W latach 50-tych, po niezbędnych remontach, koszary zaadaptowano na magazyny. W obrębie zespołu koszarowego przeprowadzono także rozbiórki oraz wznoszono nowe budynki. 

Oficjalnie wartość zabytkową kompleksu koszarowego dostrzeżono w 2000 r. wpisując go do rejestru zabytków; mimo to koszary niszczały, a kilka budynków uległo w kolejnych latach spaleniu. Koszary Dragonów uważne są za jedne z najbardziej wartościowych pod względem zabytkowym zespołów koszarowych na terenie Olsztyna. Wyróżnia je spośród układ przestrzenny z charakterystycznymi dziedzińcami, a także interesująca architektura budynków z ceglanymi, dekoracyjnymi fryzami, ryzalitami oraz starannie opracowanymi detalami. W koszarach można zaobserwować różne style i technologie budowlane będące efektem ich rozbudowy.   

Większość budynków koszarowych znajduje się niestety nadal w złym stanie technicznym; niektóre nawet w bardzo złym. Ponadto poszczególne obiekty znajdują się w rękach wielu dzierżawców, będąc wykorzystywanymi przede wszystkim na cele magazynowe, bez podejmowania niezbędnych prac remontowych, co powoduje, iż autentyczna substancja zabytkowa zespołu koszarowego ulega postępującej degradacji.  

Wydaje się jednak, że z pewnym optymizmem można spoglądać w przyszłość koszar, gdyż prowadzone są przez Urząd Miasta w Olsztynie działania zmierzające do rewitalizacji koszar, w które włączyły się aktywnie organizacje społeczne i mieszkańcy Olsztyna. Na razie prace nie wychodzą poza etap działań teoretyczno – dokumentacyjnych, stworzone zostały jednak fundamenty do dalszych działań, pozwalających wykorzystać potencjał drzemiący w koszarach.

tekst: Adam Płoski