Strona główna -> Wydarzenia -> Osadnictwo Szkatułowe

<-powrót

W dniu 21 Października 2015r. o godz. 17.00 do Miejskiego Ośrodka Kultury w Olsztynie przy ul. Dąbrowszczaków 3 (kamienica Naujacka) odbyło się spotkanie zorganizowane przez TOnZ Oddział w Olsztynie z cyklu " Spotkania z zabytkami"  wykład Adama Płoskiego pod tytułem  Osadnictwo szkatułowe na terenie Prus Książęcych
Uprzejmie informujemy, że w ramach rozpoczętej, cyklicznej współpracy olsztyńskiego oddziału Towarzystwa Opieki nad Zabytkami z Miejskim Ośrodkiem Kultury w Olsztynie wykład na temat:  „Osadnictwo szkatułowe na terenie dawnych Prus Książęcych”, którą wygłosi członek Towarzystwa - Adam Płoski. Wstęp wolny. Zapraszamy!
Osadnictwo szkatułowe na terenie dawnych Prus Książęcych to rodzaj osadnictwa, które miało miejsce na terenie Prus Książęcych, później Królestwa Prus. Zapoczątkował je ówczesny władca - Wielki Elektor Fryderyk Wilhelm. Nazwa osadnictwa wiąże się z tym, iż dochód z nowo zakładanych wsi zasilał bezpośrednio szkatułę, czyli skarbiec książęcy.
Wsie lokowano na śródleśnych polanach, tzw. nowiznach, powstałych w wyniku eksploatacji puszczy. Tylko na terenie leśnictwa szczycieńskiego w latach 1645-1745 założono 45 osiedli, a na obszarze Puszczy Piskiej założono kolejne     23 osady.
Wsie szkatułkowe w pierwszym okresie swego istnienia podlegały administracji leśnej. Charakterystyczną formą dla tego osadnictwa stała się wieś o układzie przestrzennym ulicówki.
Obecnie wsie szkatułowe zachowane są na terenie Mazur, przede wszystkim w granicach powiatów: szczytnowskiego, piskiego, oleckiego, mrągowskiego i nidzickiego. Są to m.in.: Faryny, Klon, Występ, Jerutki, Hejdyk, Mały Lipowiec, Uściany i Zdunowo. Osadnictwo szkatułowe stanowi obecnie interesujący i czytelny element historycznego krajobrazu kulturowego Mazur.