Strona główna -> Zabytki -> Krajobraz wiejski -> Brąswałd

<-powrót

Brąswałd, pow. olsztyński, wieś położona ok. 8 km na północ od Olsztyna, założona przez kapitułę warmińską (przywilej lokacyjny 1337). Parafia od XIV w., obecny kościół wybudowany wg projektów Fritza Heitmanna z Królewca (1894-1896), z inicjatywy ks. Walentego Barczewskiego, proboszcza (1894-1928) i badacza kultury ludowej na Warmii; przed kościołem jego popiersie. Wyposażenie kościoła neogotyckie, z elementami barokowymi (w ołtarzu bocznym barokowy obraz Adoracji Trójcy Świętej). Na uwagę zasługuje polichromia pokrywająca całe wnętrze (ściany, filary, sklepienie), ze scenami z dziejów Polski i Warmii, wykonana na zamówienie ks. Barczewskiego przez malarzy berlińskich Zeptera i Brandta. W sąsiedztwie kościoła cmentarz parafialny z cennym starodrzewem oraz historycznymi pochówkami (m.in. ks. Walenty Barczewski oraz jego matka). Zabytkowe kapliczki, w tym jedna w centrum wsi, o niespotykanej gdzie indziej na Warmii formie. Silny ośrodek polskości i ruchu ludowego: biblioteka Towarzystwa  Czytelni Ludowych (1887), szkoła polska (1931-1938). Miejsce urodzenia warmińskiej nauczycielki i poetki Marii Zientary-Malewskiej (1894); przed domem, w którym się urodziła, jej popiersie. 

Tekst: Iwona Liżewska